یکشنبه, ۶ مهر , ۱۳۹۹
مطالب آموزش
آزمایشگاه
سوالات امتحانی


کرم گلوگاه انار با نام علمی Spectrobates ceratoniae Zeller مهمترین عامل کاهش کمی و کیفی محصول انار و یکی از موانع مهم در افزایش صادرات انار میباشد. این آفت اولین بار در سا ل ۱۳۴۹ در باغها ی انار کاشمر مشاهده و با توجه به علائم اولیه آلودگی به کرم گلوگاه انار موسوم شده است. میزان خسارت کرم گلوگاه انار تابعی از سال، رقم و شرایط به زراعی باغ در هر منطقه میباشد. بطور متوسط درصد خسارت کرم گلوگاه انار در کل کشور و در سالهای مختلف حدود ۳۰-۲۵ درصد محصول برآورد میشود.

کرم گلوگاه انار، زمستان را به صورت لاروهای سنین مختلف در داخل انار، انجیر و احتمالاً میزبان های آلوده دیگر که در زیر درخت ها ریخته و یا بر روی درخت باقیمانده و یا در انبارها ذخیره شده اند، می گذراند. پروانه های زمستانه معمولاً تخم های خود را روی میله و بساک پرچمها و ندرتاً روی سطح داخلی کاسبرگ میگذارند. دم میوه و شکاف های ناشی از ترکیدگی میوه نیز از جمله ی محل های تخ مگذاری این شب پره می باشند.

لاروهای سن یک پس از تفریخ، از سطح داخلی کاسبرگ تغذیه و از اواخر سن دوم یا اوایل سن سوم لاروی با ایجاد سوراخ در محوطه داخلی تاج به داخل میوه ی انار راه یافته و ضمن ورود، عوامل متعددی از گروه قارچها، باکتریها و مخمرها را به درون میوه انار انتقال می دهند. این پاتوژن ها قادرند در باغ و انبار موجبات گندیدگی و فساد سریع یا تدریجی میوه انار را فراهم نموده و آ ن را از بین ببرند.

قارچهای جنس آسپرژیلوس، به ویژه دوده (Aspergillus niger) و پنسیلیوم مهمترین این بیمارگرها را تشکیل می دهند. در بیش از ۹۰ درصد از موارد، کرم گلوگاه انار ناقل عوامل بیمارگر به داخل میوه انار می باشد. بنابر این کنترل کرم گلوگاه می تواند نقش کلیدی در کاهش پوسیدگی میوه انار در باغ و انبار داشته باشد. این حشره در ایران ۴-۳ نسل داشته و زمستان را بصورت سنین مختلف لاروی در داخل میوه های انار باقیمانده روی درخت یا ریخته شده در پای درختان و یا در داخل سایر میزبانها، از جمله میوه های انجیر به سر می برد.

زیست شناسی: این پروانه زمستان را به صورت لارو در درون انارهای آلوده (روی درخت، پای درخت و درون انبار) می گذارند و لاروها از اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ماه خود را به محوطه تاج انار رسانیده و در آنجا به شفیره تبدیل می شود و گاهی هم مشاهده شده که لارو، تاج یا پوست و غیره را سوراخ کرده و در بیرون به شفیره مبدل می گردد. شفیره ها با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و مصادف با موقعی که میوه ها به اندازه لیمو شده اند، به پروانه تبدیل شده و از تاج انار بیرون می آیند. پروانه در مدت ۲ تا ۴ روز جفتگیری کرده و ماده ها در تاج انار، در میان پرچمهای زردرنگ، تخمریزی می کنند. هر ماده در حدود ۲۰ تا ۲۵ عدد تخم می گذارند پس از ۸ تا ۱۰ روز تخمها باز شده و به کرم تبدیل می شوند و کرم ها از همان محل وارد میوه می شوند دوره فعالیت لاروی (دوره تغذیه از گوشت دانه های نار) از ۱۸ تا ۳۰ روز است، که لاروها پس از پایان این دوره به گلوگاه انار آمده و به شفیره تبدیل می شوند. دوره شفیرگی بین ۷ تا ۸ روز طول می کشد و در پایان این مدت پروانه های نسل بعد بیرون می آیند. بدین ترتیب در اواسط یا اواخر تیرماه، نسل اول تابستانی ظاهر می شوند، همانند نسل قبلی، ماده ها تخمریزی را در تاج انارهای سالم انجام می دهند. پس از ۳۰ تا ۳۲ روز نسل دوم (اواسط مردادماه)، از یک ماه بعد نسل سوم (اواسط شهریور ماه) و به همین نحو در نقاطی مانند شیراز و مناطق جنوبی تر نسل چهارم (حدود اواخر مهرماه) ظاهر و لاروها یا کرم های همین نسل است که زمستان را درون میوه های انار آلوده سپری خواهند کرد. پس این آفت در نقاط انارخیزی دارای ۳ تا ۴ نسل در سال است.

روشهای کنترل کرم گلوگاه انار

براساس نتایج مجموعه کارهای تحقیقاتی و تجربیات مفید موجود، اجرای نکات زیر میتواند کرم گلوگاه انار را در زیر سطح زیان اقتصادی نگه داشته و کنترل قابل قبولی روی حشره آفت در پی داشته باشد.


۱- اولین گام برای بهبود کمی و کیفی تولید و کنترل منطقی آفات و بیماریهای انار ، داشتن باغهایی است که از شرایط مطلوب زراعی و باغی برخوردار باشند. در این رابطه توصیه می شود باغهای انار طی یک برنامه ۵ ساله اصلاح و باغ های رها شد ه و یا آنهایی که تأمین حداقل نیازهای زراعی و باغی، بویژه آب مناسب و مورد نیاز، برای آنها میسر نیست، حذف و باغهای جدید با رعایت اصول فنی احداث گردد. ۲- در احداث باغهای جدید و جایگزین ، از ارقام مقاوم به کرم گلوگاه و یا ارقامی با حساسیت کمتر استفاده شود. مانند رقم ملس دانه سیاه یزدی که برای شرایط استان یزد توصیه میگردد. ۳- از کشت مخلوط درختان انار با سایر درختان میوه و همچنین احداث باغ انار در مجاورت درختانی مثل انجیر و پسته که میزبان کرم گلوگاه انارهستند، خودداری شود. ۴- به منظور حمایت از دشمنان طبیعی آفا ت و بیماریها، جلوگیری از طغیان کنه پاکوتاه انار و سایر آفات بالقوه و حفظ بهداشت و محیط زیست، از هرگونه سمپاشی درختان انار اجتناب گردد. ۵- داخل تاج انارهای مرغوب گل اول، پس از خشک شدن پرچم (حدوداً در اواخر خرداد) بوسیله دستگا ههای ساده موجود تمیز گردد. ۶- انارهای پوسیده و یا باقیمانده بر روی درخت یا ریخته شده در کف باغ بصورت همگانی و در فصل زمستان (دی و بهمن ) جمع آوری و منهدم گردد. ۷- انارهای آلوده شده در طول فصل داشت، بویژه در نسل اول آفت، نیز جمع آوری و معدوم گردد. ۸- به منظورتقویت پارازیتیسم طبیعی آفت ، مبارزه بیولوژیک از طریق تولید و رهاسازی زنبور پارازیتوئید تریکوگراما با استفاده از سوشهای بومی و با رعایت نکات فنی صورت گیرد.

اید این واقعیت را پذیرفت که کرم گلوگاه قسمتی از باغداری انار است. حذف کامل این آفت ناممکن است و تنها با اعتنا به توصیه های پیش گفته میتوان کمیت خسارات ناشی از این آفت را کنترل کرد. انتخاب واریته های برتر معرفی شده در همین سایت برای احداث و اصلاح باغات اولین اقدام موثر در راستای کنترل این آفت میباشد. نسبت به سایر واریته ها از این ارقام درصد خسارت کمتری گزارش شده است،
مثلا آلک شیرین ساوه علی رقم بازار پسندی رقمی حساس به این آفت در مقایسه با رقم ملس ساوه میباشد. پس در همان بدو امر واریته مناسبی را برای احداث باغ انار انتخاب کنید. موضوع مبارزه با آفات را از همان بدو احداث باغ انار بعنوان یکی از مسائل جاری در باغداری انار تلقی کرده و برنامه ریزی روشن و زمانبندی شده ای را برای آن تعریف نمائید.

اگر بدنبال تولید محصول صادراتی هستید بدانید حد مقبول آلودگی در تجارت انار زیر ۳% میباشد، از اینرو تمیز کردن تاج انار و حذف پرچمهای آلوده از تخم شپره و شفیره های کامل نشده کرم گلوگاه از ضروریات محصول صادراتی میباشد. توجه داشته باشید حذف پرچمها و پاک بودن تاج انار از مقررات صادرات انار میباشد پس بهتر است این هزینه را در جای خود و در زمان خشک شدن پرچمها در اواخر بهار به انجام رسانید.
اخیرا دستگاه مخصوصی برای این کار ساخته شده که با نیروی فشار دست کار میکند و نیروی عمودی را به حرکت چرخشی تبدیل و با فرچه مخصوص گردننده پرچمها را به طور کامل حذف میکند، باغداران بطور سنتی از نیروی کار کارگری برای پر کردن تاج با علفهای کف باغ استفاده میکنند که هزینه زیادی را در بر دارد، این دستگاه در اقتصادی کردن این فرآیند موثر خواهد بود.

شکل مقابل دستگاه جدید پرچم زدای انار ساخته شده به همت آقایان دکتر حسین فرازمند و مرحوم کیومرث توفا، از متخصصین ارشد گیاه پزشکی کشور را نشان میدهد. پس از جمع آوری و معدوم کردن انارهای باقیمانده در زمستان، حذف پرچمهای انار در اواخر خرداد موثرترین راه در مبارزه با این آفت محسوب میشود. توجه داشته باشید پاک بودن تاج انار از نشانه های یک محصول مرغوب میباشد. در بحث صادرات انجام این کار جزئی از مقررات محسوب میشود از اینرو پاک کردن پرچمهای انار را بعنوان یکی از الزامات باغداری انار بپذیرید و برای انجام آن برنامه روشنی داشته باشید آثار آن بصورت ارتقاء کیفی محصول و کنترل آفت در نهایت شما را منتفع خواهد نمود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا مجددا بارگزاری نمایید.

اعتماد به خدا بهای هر چیز گرانبها است و نردبانی به سوی هر بلندایی است.
آموزش ویژه علوم






دانلود کتاب های علوم


















طرح درس سالانه






دانلود راهنمای معلم



عضویت خبرنامه