ده محصول شگفت‌انگيز فناوري نانو در سال 2003

ده محصول برتر فناوري نانو در سال 2003 ميلادي
1. پارچه‌هاي نخي ضد چروک و ضد لک

تصور کنيد که قرار است در يک مصاحبه‌ي شغلي يا تحصيلي بسيار مهم شرکت کنيد. پيراهن سفيد و بسيار شيکي هم به تن کرده‌ايد و هم‌اکنون در اتاق انتظار نشسته‌ايد و چاي ميل مي‌کنيد. تا زمان مصاحبه فرا برسد، ناگهان فنجان کمي منحرف مي‌شود و آن پيراهن سفيد پر مي‌شود از لکه‌هاي چاي! شايد اگر در اين موقعيت قرار مي‌گرفتيد، آرزو مي‌کرديد اي کاش پيراهني داشتم که هيچ وقت کثيف نمي‌شد. جالب است بدانيد که به مدد فناوري نانو، چنين آرزويي تحقق يافته است. يک شرکت آمريکايي با اتصال ساختارهاي ملکولي ويژه‌اي به الياف نخي، پارچه‌اي را ساخته است که در برابر قطرات مايعات خاصيت عدم جذب از خود نشان مي‌دهد و قطرات مايع ريخته‌شده به روي اين الياف، به جاي اينکه جذب پارچه شوند، به صورت قطرات درشت به روي آن ليز مي‌خورند و بدون اينکه هيچ اثري از خود باقي بگذارند مي‌ريزند. از اين به بعد، حتي مي‌توانيد با يک پيراهن سفيد و شيک زير باران بايستيد، بدون اينکه نگران چروکي يا خيس شدن آن باشيد.

2. واکس چوب اسکي با کارآيي بالا
اگر به طور حرفه‌اي ورزش اسکي را دنبال مي‌کنيد، حتماً با واکسهاي چوب‌اسکي برخورد کرده‌ايد. ولي اگر تا به حال اسکي نکرده‌ايد يا آماتور هستيد، بايد بگويم که واکسهاي اسکي سطح نازکي را در زير چوب‌اسکي ايجاد مي‌کنند که باعث سهولت در حرکت چوبها بر روي برف مي‌شود. يکي از اولين محصولات فناوري نانو که از دستاوردهاي شيميايي اين فناوري به شمار مي‌رود، واکس چوب‌اسکي نانو است. اين واکس سطحي هوشمند در زير چوب‌اسکي ايجاد مي‌کند که خاصيتي چندگانه دارد. به طوري که علاوه بر ايجاد سطحي ليز که حرکت چوبها را بر روي برف سهولت مي‌بخشد، موجب ايجاد تغييرات شيميايي در لايه‌اي نازک از سطح چوب‌اسکي مي‌شود و سختي آن را تا حدود زيادي افزايش مي‌دهد. کيفيت به‌دست‌آمده در قبال استفاده از اين واکسها به حدي است که در حال حاضر در بين اسکي‌بازان تيم ملي اسکي کانادا به طور کامل رواج يافته است. نکته‌ي ديگر اينکه اين واکس در برابر سرما مقاومت ويژه‌اي از خود نشان مي‌دهد و مي‌تواند در هر آب و هوا يا هر نوع برف، اثر خوبي از خود نشان دهد. افزايش طول عمر چوبهاي اسکي و تعداد کمتر دفعات استفاده از واکس اسکي از ديگر مزاياي اين واکس نانويي است.

3. کِرِِِمهاي محافظ پوست با قدرت نفوذ بالا

فناوري نانو در شرکتهاي آرايشي نيز راهي براي خود گشوده است تا توانايي خود را به همگان نشان دهد. در اين شرکتها هدف، توليد فرآورده‌هايي بود که بتوانند به‌راحتي در پوست نفوذ کنند. کِرِمهاي ضدچروک که بخشي از اين فرآورده‌ها هستند، با استفاده از ساختارهاي نانو اثر بهتري بر روي پوست مي‌گذارند.
روش کار بسيار جالب و عجيب است. مسلماً تا به حال از کپسولهاي دارويي، مثل آنتي‌بيوتيکها استفاده کرده‌ايد. روش کار اين کرمها بسيار شبيه به کپسولهاي آنتي‌بيوتيک است. در اين کرمها، ويتامين A را در داخل کپسولهاي پليمري در ابعاد 200 نانومتر قرار مي‌دهند. اين کپسولها در حقيقت مثل اسفنج عمل مي‌کنند و کرم را در خود نگه مي‌دارند و همين که کرم بر روي پوست ماليده مي‌شود، اين کپسولها در داخل منافذ پوست حل مي‌شوند و ويتامين A را در داخل پوست آزاد مي‌کنند.
جالب اينکه بر اساس آمار گرفته‌شده 80 درصد کساني که از اين کرمهاي ضدچروک استفاده کرده‌اند، اثر آن را بسيار عالي دانسته‌اند و همچنين 75 درصد آنها مي‌گويند كه اين كرم خاصيت ويژه‌اي در سفت كردن پوست دارد.

4. دوربينهاي ديجيتال با صفحه نمايش OLED

احتمالاً با صفحات نمايش کريستال مايع يا LCD (که کوته‌نوشتِ Liquid Crystal Display است) آشنايي داريد. در کريسمس سال ميلادي 2003 دوربينهاي جديدي به بازار آمدند که به عنوان هديه‌ي کريسمس سر و صداي زيادي به پا کردند. در اين دوربينها به جاي صفحات LCD از صفحات نمايشگر ديگري به نام OLED (که کوته‌نوشتِ Organic Light Emitting Display است) استفاده مي‌شود، که معرف صفحات نمايشي با ذراتي است که از خود نور ساطع مي‌کنند... تفاوت اين صفحات نمايش با صفحات نمايش LCD آن است که در صفحات نمايش LCD براي روشن کردن کريستالها بايد از يک منبع نوري در پشت صفحه استفاده مي‌شد، در صورتي که در اين صفحات جديد ذرات کوچک در مقياس نانو با ساطع کردن نور موجب نمايش تصاوير مي‌شوند. وضوح بيشتر تصاوير، زاويه‌ي ديد بهتر و بالاتر و مصرف انرژي کمتر از ديگر مزاياي صفحات OLED نسبت به صفحات LCD است.

5. عينکهاي آفتابي با کارآيي بالا

فناوري نانو دستاورد جالب ديگري هم در زمينه‌ي عينکهاي آفتابي به ارمغان آورده است و آن عينکهايي است که چند خاصيت جالب و قابل توجه را با هم دارند. ايجاد شيشه‌هاي ضد خش، ضد بازتاب و ضد لک، تنها بخشي از اين خواص‌اند. در اين عينکها از نانوفيلم استفاده مي‌شود. نانوفيلمها که با فناوري نانو ساخته مي‌شوند، پوشش پليمري نازکي را بر روي شيشه‌ي عينک ايجاد مي‌کنند که خواص بيان‌شده در بالا را موجب مي‌شوند. در مورد ساختار نانوفيلمها در مقالات بعدي به‌تفصيل سخن خواهيم گفت.

6. آفتابگير هوشمند، ويژه‌ي موتورسواران
شايد جالب باشد بدانيد که يکي از مهمترين عوامل تصادف موتورسواران، ورود و خروج آنها از محيطهاي نوري گوناگون است. به عنوان مثال، يکي از مهمترين اين عوامل، ورود موتورسواران به داخل تونل است که با توجه به تغيير ميزان نور موجب تصادفات شديد مي‌شود. يک شرکت سوئدي براي حل اين مشکل آفتابگيرهايي با شيشه‌هاي رنگي هوشمند توليد کرده است. روي اين آفتابگيرها يک ورقه فيلم نازک يا الكتروكروميك (EC) قرار مي‌گيرد. فيلم يا ورقه EC از لايه‌هاي نازک اکسيدشده بين دو ورقه‌ي پليمري قابل انعطاف ساخته شده است. حضور اين فيلم باعث تغيير رنگ آفتابگير در حين عبور از يک محيط نوري به محيط ديگر مي‌شود. به گونه‌اي که به عنوان مثال با ورود موتورسواران به داخل تونل اين آفتابگير به طور هوشمند نوراني و سبب جلوگيري از تصادفات شديد مي‌شود.

7. جورابهاي نانو
شايد شما هم از کساني باشيد که از بوي بد پاي خود در عذابيد. جالب است بدانيد که در يک پاي معمولي 250 هزار غده‌ي تعرقزا وجود دارد که اين غده‌ها روزانه 500 ميلي‌ليتر عرق توليد مي‌کنند. ورزشکاران به علت تعرق زياد در معرض بيماريهاي قارچي بين انگشتان پا يا شيارهاي پوست پاي خود هستند. جورابهاي جديد نانويي اين مشکل را حل کرده‌اند. در اين جورابها از الياف کتاني با ذرات نقره (در ابعاد نانو) استفاده شده است که سبب جلوگيري از رشد باکتريها و قارچها مي‌شود.

8. کرمهاي ضد آفتاب با ساختار بلوري نانو
بزرگترين مشکل کرمهاي ضد آفتاب موجود در بازار اين است که اين کرمها پس از مصرف، تأثير مستقيمي روي رنگ پوست مي‌گذارند. به اين ترتيب که رنگ پوست پس از مصرف کرم تا مدت طولاني سفيد مي‌شود. عيار محافظتي (SPF) نشان داده‌شده در کرمهاي ضدآفتاب، قدرت محافظت کرم را در برابر اشعه‌ي فرابنفش نوع B نشان مي‌دهد. ماده‌ي مؤثري که در اين کرمها استفاده مي‌شود و جلو اشعه‌هاي فرابنفش نوع A و B را مي‌گيرد، اکسيد روي است. اما نکته‌ي مهم در اينجاست که همين اکسيد روي باعث سفيدي پوست صورت (همان مطلبي که در ابتدا بيان شد) مي‌شود و صورت را بسيار سفيد مي‌کند. جزء اصلي کرمهاي ضد آفتاب جديد با عيار محافظتي 30، ماده‌اي به نام Z-COTE است که باعث توليد اکسيد روي با ساختار بلوري خالصتري مي‌شود. همين امر سبب روشنتر شدن کرم ضد آفتاب و در نتيجه کاهش قابل توجه رنگ سفيد آن در هنگام استفاده است. از ديگر خصوصيات Z-COTE اين است که به وسيله‌ي پوست جذب نمي‌شود و توليد حساسيت نيز نمي‌کند.

 9 و 10. راکتها و توپهاي تنيس با تکنولوژي پيشرفته
در مورد نانولوله‌هاي کربني حتماً چيزهايي شنيده‌ايد. اگر هم اطلاعات کمي در اين‌باره داريد، مي‌توانيد مقاله‌ي مربوط به نانولوله‌هاي کربني را مطالعه کنيد. شرکتهاي فرانسوي با استفاده از اين نانولوله‌ها راکتي ساخته‌اند که صد برابر قويتر از فولاد و شش برابر سبکتر از آن است. جالب اينکه راکتهايي که از اين نانولوله‌ها ساخته شده‌اند، از نمونه‌هاي مشابه کربني پنج برابر قويترند.
مسلماً بدون حضور توپ، تنيس معنايي نخواهد داشت. پس بهتر است به نقش فناوري نانو در توپهاي تنيس هم بپردازيم. توپهاي توليدشده به وسيله‌ي فناوري نانو از دو مغزي ساخته شده است که با محصور کردن هوا طول عمر توپ را به چهار هفته مي‌رساند. روش کار به اين صورت است که ضخامت لايه‌ي داخلي 20 ميکرون است و با يک ترکيب پليمري به ضخامت يک نانومتر پوشانده مي‌شود. مسلماً اين لايه‌گذاري (با اين مقياس کوچک) تغييري در وزن توپ ايجاد نمي‌کند. گرچه قيمت اين توپها در حدود يک و نيم دلار بيش از توپهاي معمولي است، ولي در عوض طول عمر آنها هم در مقايسه با توپهاي معمولي دو برابر مي‌شود.

این مقاله را در سایت باشگاه نانو هم می توانید مطالعه کنید